BT Corporate - шаблон joomla Оригами

UAC Mühendislik

Kaldırma Araçları Kontrolü-2

Font Size

SCREEN

Profile

Layout

Menu Style

Cpanel

Vinçlerde Kullanılan Genel Terimler
•Gezer vinç: Sabit güzergâha ihtiyaç duymayan yüklü ve yüksüz bir yerden başka bir yere gidebilme özelliklerine sahip olabilen kule tertibatlı, bumlu (kollu) vinçtir.
•Paletli vinç: Hareketini paletli bir sistem vasıtası ile sağlayan vinçtir.
•Tekerli vinç: Hareketini tekerlekli bir sistem vasıtası ile sağlayan vinçtir.
•Kamyon vinci: Lastik tekerlekli, motorla çalışan taşıyıcı araç üzerine monte edilmiş vinçlerdir.
•Şasi: Üzerine ister üst, isterse alt ekipman mekanizmasının yerleştirildiği vinç elemanıdır.
•Döner tabla yatağı: Üzerinde üst ekipmanın döndüğü büyük rulmanlı bir yataktır.
•Denge ayakları: Lastik tekerlekli ve araç üstü vinçlerde bulunur. Yük kaldırırken uygun zemine bastırılır, dengeyi sağlamak için kullanılır ve yükün lastikler üzerinde kaldırılmasını önler. Ağırlık merkezinin uygunluğunu sağlar. Bazı vinçlerde iki, bazılarında dört adet bulunur.
•Bum (kol) ve Bum bölümleri: Vinç burnu uç üst ve dip alt bum olmak üzere iki bölümdür. Yük, mesafe ve yükseklik durumuna göre birkaç parça ara bum ve jib bum ilave edilmek suretiyle uzatılabilir.
•Bum uzunluğu: Bum ayağı piminin merkezden bum başı milinin merkeze kadar olan düz çizgi mesafesidir. Kaldırılacak yüke, yüksekliğe ve yük mesafesine göre seçilir.
•Bum açısı: Yere paralel duran bumun yukarı kaldırılmasıyla elde edilen açıdır. Bumla bum ayağı bağlantı pimlerinin yatay ekseni ile yaptığı açıdır. Bum aşağıya ve yukarıya kaldırılarak ayarlanır. Vinç bumunun yatay ekseniyle arasındaki dereceyi gösterir.
•Bum kaldırma-indirme (cendere): Bumu hareketlendiren mekanizmadır. Cendere üzerindeki bum alt ve üst makara grubundaki halatlar vasıtasıyla bum kaldırma-indirme işlemi yapılır.
•Denge ağırlığı: Dönen üst şasenin arkasına takılan, asılan dara, ölü ağırlıktır.
•Halat ve halat sarımları: Kuvvet nakil elemanıdır. Vinç kataloglarından kaldırılacak yük ve bom uzunluklarına göre seçilir, sarılır.
•Vinç Halatı: Yük kaldırma halatıdır. Kaldırma tamburu üzerinden bum tepe makaraları kanca blokunda bulunan makaralara sarılır ve kanca blokunu çalıştırır. Genellikle dönmez vinç halatı kullanılır.
•Bum halatı ( Cendere halatı ): Cendere grubu üzerindeki alt ve üst makara grubuna sarılır bumu aşağı ve yukarı hareketlendiren halattır.
•Bum taşıyıcı halat: Bum halatı ile birlikte çalışır. Sabit taşıyıcı halattır. İlave bum uzunluklarına göre bu halatlara da ilave edilen bum uzunluğu kadar ilave yapılır.
•Halat çapı: Bir halatın anma çapı, halatın dik kesitini teğet olarak sınırlayan dairenin çapıdır. ( Birimi mm’dir.)
•Vinçlerde kullanılan halatlarda;
•Yük için gerekli halat taşıma kapasitesi,
•Aşınma dayanımı,
•Yorulma dayanımı,
•Dönmeye karşı dayanım,
•Belli durumlarda ise korozyona karşı dayanım çok önemlidir.
•Tambur: Üzerine mekanizmayı çalıştırmada kullanılan sarılmış tel halatların bulunduğu herhangi bir vinç elemanıdır. Üzerine sarılan halatı sararak ve boşaltarak yükün ve bomun kaldırılıp indirilmesini sağlar.
•Makara: Muhtelif konumlarda halatlara kılavuzluk yapan, yük taşıyan ve yükün sistemden sisteme aktarılmasını sağlayan vinç elemanıdır.
•Kaldırabileceği maksimum yük ( kaldırma kapasitesi, nominal yük, tasarım yükü): Bir makinenin işletme sırasında belli bir açıda ve mesafede kaldırabileceği maksimum yüktür.
•Kaldırabileceği maksimum yükseklik: Bum uzunluğuna göre değişir. ( Kapasite cetvelinden görülebilir.)
•Radyüs: Yüke uzaklık; Vinç merkezinden yük merkezine olan uzaklıktır. Vinç dönüş merkezinden kancanın düşeyde geldiği mesafedir.
•Deney yükü: Kaldırma kapasitesine ve deney türüne göre değişen deneyler sırasında kaldırdığı yüktür.
•Rüzgâr hızı: Vinçlerde rüzgâr hızları TS 10116’da belirtilmiştir. Periyodik kontrol ve deney sırasında rüzgar hızı 8.3 m/s (30 km/h) yi aşmamalıdır. Ancak her firma ürettiği vinçlerle ilgili kabul edilebilir maksimum rüzgâr hızlarını kataloglarında belirtmişlerdir. Kule vinç çalışması için müsaade edilen rüzgâr hızı maksimum 72 km/h dir. Bu rüzgâr hızının üstündeki durumlarda vinç kapatılmalı ve ray kilitlenip emniyete alınmalıdır.
•Vinçlerin ana kısımları: Tavan vinçleri birçok elektrikli ve mekanik sistemi üzerinde bulunduran komple bir iş makinesidir. Genel olarak dört ana kısımdan meydana gelmiştir. ( Köprü, Araba (Troley), Kaldırma mekanizmaları, Operatör kabini (Kumanda odası) )
•Paletli halatlı ekskavatörlerden dönüştürülen vinçler: Paletli halatlı tip ekskavatör palanga ve kanca grubu ilave edilerek vince dönüştürülmektedir. Dönüşümün sakıncalı tarafı güç kontrollü kaldırma-indirmeye müsait değildir. Hızlı hareket ederler. Tamamen operatörün maharetine kalmış yapı oluşturur. Bu şekil ile montaj ve hassas işlerde kullanılamaz.
•Vinç ataşmanları: Vinçlerle muhtelif işleri yapabilmek için yapısını bozmadan takılan ilave ekipmanlardır. Jib bum, kazık çakma ekipmanı, sallama kepçe, mıknatıs, vibrasyonlu çekiç, hidrolik çekiç vs.
•Kaldırma elemanı – SAPAN- : Kaldırılacak yükle kanca arasına takılan genellikle halattan yapılan her iki ucu örgülü, presli, halkalı, kancalı kaldırma elemanıdır. Polyester sapanlarda mevcuttur. Sapanla ilgili teknik bilgiler;
a)Sapanla belli bir açı ile yapılan kaldırmalarda halatın yük kaldırma kapasitesinin etkilendiği dikkate alınmalıdır.
b)Halatlar, tel kesilmelerini engellemek için kesinlikle keskin köşelere değecek şekilde
kullanılmamalıdır.
c)Lif özlü halatlar yüksek sıcaklıklarda, örneğin ergimiş metallerin taşınmasında kullanılmamalıdır.
d)Halat çapı, kırık tel sayısı, yağlama vb. önemli hususların kullanım sırasındaki durumu sürekli kontrol edilmeli, kayıt altına alınmalıdır.
e)Çift olarak kullanılan halatlar mutlaka birlikte takılmalı ve birlikte değiştirilmelidir.
•Kaldırma aparatları: Kaldırma aparatı seçilirken kaldırılacak yük en az iki misli yükü kaldıracak nitelikte olmalıdır.
•Kanca: Sapanlar vasıtasıyla yükün asıldığı vinç elemanıdır. Kaldırma kancalarının yükü güvenli, emniyetli olarak kaldırması için güvenlik mandalı olması gerekmektedir.
Kaldırma araçlarının kancalarının güvenlik emniyet katsayısı el ile çalışan caraskalda üç, mekanik çalışanlarda dört, maden, yakıcı ve tehlikeli madde kaldıran kancalarda yükün beş katına eşittir.
Tek veya çift kancalı, kısa veya uzun şaftlı kancaların ölçüleri normlaştırılmıştır. Bu değerler tablolardan temin edilebilir.
•Kavramalar: Kavramalar irtibatlandırılan, akuple eden anlamına gelir. Hareket ileten iki parçayı birbirine bağlayan mekanizmalardır. Vinçlerde genellikle planet dişli, hidrolik, pnömatik kavramalar kullanılır. Bu işlem frenleme aracılığı ile yapılır.
•Frenler: Frenler bir tarafı dönmeyecek şekilde tespit edilmiş sürtme kavramaları olarak düşünülebilir.
•Kilitler: Bir hareket elemanının dönme veya itme hareketini her iki yönde tek bir dönü yönünde tam olarak veya kısmen kilitler.
•Caraskal: Çapraz hareketli veya hareketsiz tek ünite halinde yük kaldırma mekanizmasıdır. Hafif yüklerin kaldırılmasında genellikle el ile çalışan ( elektrik tahrikli olanları da mevcuttur ) zincirli tip basit aletler ve makineler olarak tanınırlar.
•Zincirler: En fazla müsaade edilen zincir aşınması % 10. En fazla müsaade edilen zincir uzaması % 5. Fazla yüklemeden dolayı bükülmez hale gelmiş zincirler derhal hurdaya çıkarılmalıdır.
Bir çift kollunun taşıma gücü ayrılma açısına bağlıdır. Çok kollu askılarda çoğu zaman her kolun eşit miktarda yüklenip yüklenmediği bilinemez. Yük biraz kayabilir ve bir kolu fazla zorlayabilir. Bunun için zincir ve halatın kalınlığı öyle seçilir ki iki kol beraberce bütün yükü taşıyabilsin.
•Elektrik Hatları Yakınındaki Tehlikeli Alan: Yüksek gerilim (voltaj) hatları yakınında çalışırken durulacak mesafeler aşağıdaki gibidir. Buralarda işaretsiz ve yardımcısız çalışmayınız. Belirtilen çalışma mesafesi minimumdur. Bu mesafeleri arttırmak gerekir.

Normal Voltaj (kV) Gerekli Uzaklık (en az)(m) Normal Voltaj (kV) Gerekli Uzaklık (en az)(m)
0-50 3,05 50-200 4,60
200-350 6,10 350-500 7,62
500-750 10,67 750-1000 13,72
PERİYODİK KONTROL ADIMLARI
VİNÇ
•Vincin teknik özellikleri ve etiket değerleri kontrolü:
Vinç üzerinden;
•İmalatçı firma,
•Vincin markası,
•Vincin imalat yılı,
•Vincin imalat seri numarası,
•Vincin kaldırabileceği azami ağırlık,
•Kaldırabileceği azami yükseklik,
•Kaldırma, yürütme ve arabanın motor gücü ve hızlarını vb. teknik bilgileri kaydet.
•Gözle kontrol:
Vinçlerin tamamı gözle muayeneden geçirilir. Gözle muayenede en az aşağıdaki hususlar kontrol edilmelidir;
•Mekanizmalar, elektrik ekipmanları, emniyet cihazları, frenler, kumanda, aydınlatma, sinyal Sistemleri,
•Vinç metal yapısı ve bunların bağlantıları, merdivenler, ulaşım yolları, kabinler, platformlar,
•Bütün muhafaza ve korkuluklar,
•Kanca ve diğer yük kaldırma ekipmanları ve bunların bağlantıları,
•Halatlar ve halat bağlantıları,
•Tambur, makara blokları, bunların mafsal ve emniyet kilitleri, diğer bağlantı detayları, bom hareket elemanları,
•Elektrik ekipmanının kontrolü; Akü, aydınlatma, sinyal sistemleri, korna, akü bağlantısı,
elektrikli kumandalar ve sistemleri, elektrikli vinçlerde topraklama var mı? Kontrol ediniz.
Elektrik sisteminin topraklama raporu var mı? Bakınız.
•Fren sistemlerinin kontrolü; Mekanik ve elektrikli frenler ile bu frenlerin çalışma mekanizmalarının kontrolü,
•Emniyet Cihazlarının kontrolü; Elektrikli emniyet cihazları ve sınırlama(limit) sistemleri,
•Bütün sertifika şartlarının kontrolü, gözle kontrol edilmelidir. Bu muayene sırasında herhangi bir parça sökülmemelidir. Uygunsuzluklar raporda belirtilmelidir.
•Mekanik Güç Tertibatı Kontrolü
•Halat makaraları sağlam ve salgısız dönüyor mu?
•Ana bum frenlemesi (kaldırma-indirme) çalışıyor mu?
•Jib bum frenlemesi (kaldırma-indirme) çalışıyor mu?
•Tamburda çatlak var mı?
•Tamburda halat sarımı düzenli mi?
•Bum kaldırma tamburu frenlemesi çalışıyor mu?
•Mekanik ayak dişlilerinde boşluk var mı?
•Şaside bükülme, eğilme var mı?
•Bum kaldırma tamburu halat sarımı düzenlimi?
•Hidrolik Güç Tertibatı Kontrolü
•Dönme tablasında çatlak var mı?
•Dönme tablası dişli veya tekerlerde deformasyon var mı?
•Teleskobik bum üzerinde çatlak var mı?
•Her bir ayak üzerinde yapılan yükleme sonucunda ayak silindirlerinde iç ve dış kaçak var mı?
•Teknik Özelliklerin Uygunluk Kontrolü
Teknik şartnameye uygunluk deneyi, vinçlerin teknik şartnamelerinde belirtilen esaslara uygun olup olmadıklarını tespit etmek için yapılır. Bu deneyde, vincin türüne göre aşağıdaki hususlar kontrol edilmelidir;
•Vincin kütlesi ( mümkün olduğu takdirde )
•Dönme ekseninden, karşı denge ağırlığının kenarına olan uzaklık,
•Yük kaldırma yüksekliği,
•Kanca yanaşmaları,
•Yük kaldırma hızı,
•Hassas yük kaldırma ve indirme hızı
•Vinç yürüme hızı,
•Araba yürüme hızı,
•Dönme hızı,
•Bom yatırma ve kaldırma hızı,
•Teleskopik bomun çıkma süresi,
•Çevrim zamanı ( mümkün olduğu takdirde )
•Sınırlama(limit) sistemlerinin işlerliği
•Tahrik sistemlerinin verimi ( deney şartlarında elektrik motorunun çektiği akım vb. ölçülerek )

•Vinç halat kontrolü
•Halat çapını, taşıma halatından ve makara veya tambura sarılan kısımdan 1 m’ lik bir bölüm işaretleyerek ölç.
•Ölçülen halat çapının vincin kaldırabileceği azami ağırlığa uygun olduğunu kontrol et.
Aşağıdaki durumlarda:
•Çalışan halatın bir halat hatvesi boyunca 6 veya daha çok kopuk tel varsa;
•Askı halatlarda bir hatvede boyunca bir kordonda 3 veya daha çok kopuk tel varsa;
•Halat bağlantı kenarında birden çok kopuk tel varsa;
•Halat kordonlarının iç yüzeylerinde bir hatve boyunca birden çok tel kopması varsa;
•Makara ve tamburlardaki aşınma nedeniyle
18 mm halat çapına kadar çaptaki azalma miktarı 1.18 mm veya büyük ise
22-28 mm halat çapına kadar çaptaki azalma miktarı 1.6 mm veya büyük ise
32-38 m halat çapına kadar çaptaki azalma 2.3 mm veya daha büyük ise
•Halatta uzama meydana geldiğinde;
•Halat iç kısmında meydana gelen korozyon aşırı miktarda ise;
•Halat ucu bağlantılardaki aşınma, eğilme, korozyon ve çatlamada bağlantı tekrar edilmeli.
•Kordonlarda ezilme, yassılaşma veya sıkışma olduğunda;
•Hatvenin bozulması ve kordonun uzaması durumunda;
•Kuş kafesi oluşması durumunda;
•Düğümlerin oluşması durumunda;
•Kordon aralarının açılması durumunda;
•Halat çekirdeğinin (çelik veya kendir) dışarı çıkması durumunda;
•Aşırı aşınmış bölgelerin oluşması durumunda;
•Isı zararları, yanmalar, elektrik ark kaynağı zararları oluşması durumunda;
halatın değiştirilmesi gerektiği rapora yazılır.
•Halatta korozyona karşı önlem alınmış olduğunu kontrol et.
•Yük kancası en aşağıdaki seviyede iken tambur üzerinde en az iki tam devir yapacak kadar halatın sarılı olduğunu kontrol et.
•Halat uçlarının tambur üzerine uygun konstrüktif yöntemlerle bağlanmış olduğunu kontrol et.
•Taşıma halatının vinç üzerine uygun konstrüktif yöntemlerle bağlanmış olduğunu kontrolet.
•Taşıma halatının sabitleme noktasından sonra iki adet emniyet kelepçesi ile uygun bir şekilde bağlandığını kontrol et.
•Tambur üzerine halatın sarılmasını sağlayan halat sarım kılavuzunun olduğunu kontrol et.
•Tambur üzerine halatın üst üste en fazla iki kere sarıldığını kontrol et.
•Kaldırma makinelerinde kullanılan sabit makara, serbest makara, denge makarası ve tamburların kullanılan halatın çap, nitelik ve sargı sayısına uygun olarak yapılmış olduğunu ve her iki yanlarının atlamasına izin verilmeyecek yükseklikte faturalı olduğunu kontrol et.
•Kanca Kontrolü
•Kullanılan kancanın;
Tipi,
Kanca ağız açıklığı,
Kanca ağzının çapı, vinç raporuna yazarak ilgili standartlardan kanca ölçülerini ve kaldırılacak en fazla ağırlığa uygun olduğunu kontrol et.
•Kanca üzerinde hiçbir şekilde kaynak işleminin yapılmamış olduğunu kontrol et.
•Bağlantı mekanizması, deformasyon, çatlak, ağız açıklığı, güvenlik mandalı kontrolü yap.
•Kancanın yüzeylerinin düzgün, pürüzsüz, karıncasız olduğunu, katmer ve benzeri kusurların olmadığını kontrol et.
•Bir önceki kontrol raporunda belirtilen kanca ölçü değerleri ile kontrol sırasında ölçülen değerleri karşılaştırarak aradaki farkı kontrol et.( Kanca ağız açıklığı, kanca ağzı iç çapı, kanca sapı çapı vb.)
•Kanca güvenlik mandalı olduğunu, kanca aksına tespit edilen kanca sapının ve kanca aksının dönüşlerini kontrol et.
•Ağırlık kaldırma deneyi sonrasında kanca ölçümlerini kontrol et.
•Vinç genel kontrolü
•Vincin belirtilen alt ve üst noktalar geçildiğinde elektrik akımını otomatik olarak kesecek ve tamburun hareketini otomatik şekilde frenleyecek bir tertibat bulunduğunu,
•Kaldırma makineleri kabul edilen en ağır yükün en az 1.5 katını etkili ve güvenli bir şekilde kaldıracak ve askıda tutabilecek güçte olacak ve bunların bu yüke dayanıklı ve yeterli yük frenleri bulunduğunu,
•Vinçlerin ve yerden kumanda edilen kaldırma makinelerinin manevra halatlarında dolaşmalarını önleyecek gerekli tedbirlerin alınmış olduğunu,
•Vinç veya kaldırma makinesinin çelik halatlarını, zincirlerini, kancalarını, sapanlarını, kasnaklarını, frenlerini ve otomatik durdurucularını bütünüyle gözle,
•Açık havada çalışan vinçlerinin kabinlerinin kapalı olduğunu ve bunların operatöre en geniş görüş alanını sağlayacak şekilde yukarı kaldırılabilen sürgülü pencerelerinin bulunduğunu ve soğuk havalarda uygun şekilde ısıtıldığını,
•Tek raylı askılı vinçlerde, vincin ve vinç arabasının üzerinde gidip geldikleri rayların her iki başında ve en az tekerleklerin yarı çapı yüksekliğinde takozların bulunduğunu,
•Köprülü ve asma vinçlerin köprü ve vinç arabası tekerleklerinde uygun el kol ve ayak koruyucuları bulunduğunu,
•Tek raylı vinçlerin geçtikleri yolların serbest tutulduğunu ve bu yolların çizgilerle işaretlenmiş olduğunu,
•Ray üstünde çalışan vinçlerde vinç kabinine ve vinç köprü geçitlerine çıkmayı sağlayan sabit merdivenlerle, vinç köprülerinin her iki tarafında ve köprü boyunca en az 45 cm.
genişliğinde geçit veya sağanlıklar bulunduğunu, vinç kabin geçitlerinin köprü üzerinde güvenle geçmeleri sağlanamadığı hallerde vinç köprüsünün her iki başına ve köprü geçitlerine dikey vaziyette en az 40 cm. genişliğinde sağlam yapılı uygun şekilde korunmuş geçit veya sağanlıkların yapılmış olduğunu,
•Köprü ayaklı gezer vinçlerin geçtiği yol boyu rayların her iki tarafı sürekli olarak serbest tutulduğunu ve buraların en az 75 cm. eninde olduğunu,
•Raylı vinçlerde kumanda tertibatının ve operatörlerin bulunduğu kabinlerin yanmaz
malzemeden ve açık havada çalışanlarında dış etkilere dayanıklı malzemeden yapılmış olduğunu, kabinlerin, operatörün bütün manevra alanını kolaylıkla görmesini
ve manevra için tehlikesizce dışarıya sarkabileceği şekilde yapılmış olduğunu; kabinlerde operatörleri yakıcı ve korozif maddelerin sıçramasına karşı koruyacak tedbirlerin alındığını ve bunları zararlı uçucu maddeler ve zehirli duman, gaz ve buharlardan uygun ve etkili şekilde korunduğunu; kabinin titreşimleri önlemek için iyi ve sağlam bir şekilde tespit edildiğini; arıza halinde vinç operatörünün kabini güvenlikle terk edebilmesi için kabinde gerekli halat ip merdiven veya diğer uygun bir inme aracının bulunduğunu kontrol et.
•Raylı vinç kabinleri içinde bulunan ana şalterden başka kabin damı üzerine ve geçitten
kolay erişilir bir yere veya işyeri tabanının uygun bir yerine yalnız vinci durduran ikinci bir ana şalter bulunduğunu kontrol et.
•Raylı vinçlerin yükseltmeyi sınırlayıcı tertibatı doğrudan doğruya vincin kasnağı veya kancası tarafından harekete geçirilecek uygun akım kesme tertibatlı ve yükün beklenmedik anda inmesini önleyebilecek şekilde yapılmış olduğunun kontrol et.
•Açık havada çalışan raylı vinçlerde yük kancasını sürekli olarak aydınlatabilecek lambalar bulunduğunu kontrol et.
•Vincin veya kaldırılan yükün hareketi sırasında çalışanları uyarmak için sesi kolayca işitilebilen zil vb. sistemlerin bulunduğunu kontrol et.
•Vince ait ağır parçaların indirilip kaldırılması için vinç üzerinde caraskal veya makaraların takılabileceği çelik kol, halkaların vb. olduğunu kontrol et.
•Mobil vinçlerin kaldırabileceği en ağır yükleri, kabin içinde ve dışında yazılı olarak belirtildiğini ve vinçlerde bom uzunluğunu ve açıya bağlı olarak kaldırılmasına izin verilen en ağır yüklerin aynı şekilde gösterilmiş olduğunu ve en ağır yükten fazlası kaldırıldığında, durumu bildiren sesli ve ışıklı otomatik bir uyarma tertibatının olduğunu kontrol et.
•Vinç operatörlerinin kaymasını önlemek için mobil vinçlerin platformları, tahtadan veya damarlı metal plakadan yapılmış olduğunu kontrol et.
•Mobil vinçlerin destek ayaklarını; her bir ayağın üzerine deney yükü bindirilerek kontrol et.
•Kaldırma araç ve makinelerinin yük kancaları; dövme çelik veya benzeri uygun malzemeden yapılmış olduğunu taşınacak yüklerin kurtulup düşmelerini önlemek için güvenlik mandalı veya uygun güvenlik tertibatı bulunduğunu kontrol et.

CARASKAL
Caraskalların periyodik kontrol işlemi aşağıdaki talimatlar doğrultusunda yapılmalıdır.
Teknik özelliklerin kontrolü.
Göz ile kontrol
Fonksiyon deneyi ve uygulanması
Statik deney ve uygulanması
Caraskal yük ve tahrik zinciri kontrolü
Caraskal yük ve tahrik zincir çarkı kontrolü
Caraskal yük ve askı kancası kontrolü
Teknik Özelliklerin Kontrolü
•Bir önceki periyodik kontrol raporunu inceleyerek, varsa eksikliklerin giderildiğini kontrol et.
•Caraskal sicil kartı ve bakım defterinin olduğunu kontrol et.
•Caraskalın üzerindeki etiket değerlerini rapora aktar.

Göz ile Kontrol
•Caraskal mekanizmaları. Elektrikli caraskal ise elektrik ekipmanları, frenler ve kumanda Sistemleri
•Caraskalın yapısı ve bağlantı elemanları
•Caraskal askı kancasının bağlantısını,
•Güvenlik mandalını,
•Askı ve yük kancalarını,
•Yük ve tahrik zincirlerini, yük zincirinin yük kancasına bağlantısını,
•Yük ve tahrik zinciri çarkları ve bunların mafsal ve emniyet kilitleri ve diğer bağlantı detayları gözle kontrol ediniz.
•Çalışma ortamının koşullarını göz önüne alarak korozyona karşı önlemi kontrol ediniz.
Caraskal Yük ve Tahrik Zincirlerinin Kontrolü
•Yük ve tahrik zincir baklalarının birbirleriyle en fazla temas ettiği yerleri ölçerek kontrol ediniz.
•Yük zincirinin azami çalışma yüküne uygun olup olmadığını kontrol ediniz.
•Zincir bakla çapı %10 oranında incelmişse veya ölçülen bakla boyu standart ölçüsünden %5 oranında uzamışsa zincir ya da zincirlerin güvenli çalışamayacağını raporda belirt.
•Yük zincir boyunun kaldırma yüksekliğinden uzun olduğunu kontrol ediniz.
Caraskal Yük ve Tahrik Zincir Çarklarının Kontrolü
•Yük ve tahrik zincirlerinin zincir çarklarının yuvalarına oturduğunu kontrol et.
•Yük ve tahrik zincir çarklarının yataklarında aşınma var mı?
•Yük çarkının, yük zincirinin çözülmesini engelleyici tertibatını kontrol ediniz.
Caraskal Yük ve Askı Kancası Kontrolü
•Caraskal yük ve askı kancalarının tipini belirtiniz.
•Caraskal yük ve askı kancalarının yük kapasitelerini belirtiniz
•Yük ve askı kancalarının ağız açıklıklarını, ağız çapını, kanca sapı çapını ölçünüz
•Bir önceki kontrol raporunda belirtilen kanca ölçüleri ile kontrol sırasında ölçülen değerleri karşılaştırınız.
•Kancaların dövme çelikten olduğunu kontrol ediniz.
•Kanca üzerinde kaynak işlemi yapılmamış olduğunu kontrol ediniz.
•Kanca yüzeylerinin pürüzsüz, karıncasız, katmersiz olduğunu kontrol ediniz.
•Kanca güvenlik mandalı olduğunu kontrol ediniz.
•Yük kaldırma deneyi sonrasında kanca ölçülerini kontrol ediniz.

PLATFORMLAR
Platformların periyodik kontrol işlemi aşağıdaki talimatlar doğrultusunda yapılmalıdır.
Teknik özelliklerin kontrolü.
Göz ile kontrol
Statik ve dinamik deney ve uygulanması
Teknik Özelliklerin Kontrolü:
•Bir önceki periyodik kontrol raporunu inceleyerek, varsa eksikliklerin giderildiğini kontrol et.
•Platformun sicil kartı ve bakım defterinin olduğunu kontrol ediniz.
•Platformun üzerindeki etiket değerlerini rapora aktar.
Göz ile Kontrol:
•Platform üzerinde gerekli uyarı levhalarının olduğunu kontrol ediniz.
•Platformun kaldırma mekanizmaları, destek ayaklarını, fren sistemlerini ve elektrik ekipmanlarını kontrol ediniz.
•Platform zeminin kaymayı önleyecek malzemeden olduğunu kontrol ediniz.
•Platform üzerinde çalışma emniyetini sağlayacak minimum 1,1m yüksekliğinde korkuluk olduğunu, 0,5m yükseklikte ara korkuluk ve 0,15m yüksekliğinde tekmelik olduğunu kontrol ediniz.
•Platformun yükselme ve alçalma durumunda, beyan hızının 0,2m/s’den büyük olmadığını kontrol ediniz.
•Beyan yükünü 1,1 katı yükte platformu otomatik olarak durduran bir tertibat olduğunu kontrol ediniz.
•Acil durumlarda, platformun acil indirilmesine müsaade eden elle kumanda edilen sitemin var olduğunu ve çalıştığını kontrol ediniz.
•Platform kapısının dışa doğru açılmadığını, kapı açık iken platformun çalışmadığını kontrol ediniz.
•Platformun yapısı ve bağlantı elemanlarını kontrol ediniz
•Platformun emniyet sistemlerinin durumunu kontrol ediniz
•Platformun uyarsı sistemlerinin varlığını ve çalıştığını kontrol ediniz.
•Platformda herhangi bir yağ sızıntısı olup olmadığını kontrol ediniz
•Platformun hareket sağlayıcı sistemini kontrol ediniz
•Platformun taşıyıcı sistemini kontrol ediniz.
•Platformun sınır kesicilerini kontrol ediniz.
•Çalışma ortamının koşullarını göz önüne alarak korozyona karşı önlemi kontrol ediniz.

SAPANLAR
•Bir önceki periyodik kontrol raporunu inceleyerek, söz konusu sapanın kullanımda olup olmadığı kontrol edilir.
•Sapanlar üzerindeki etiket değerleri rapora aktarılır
•Sapanlar gözle kontrol edilerek yanda, deformasyon, kesik vb. uygunsuz bir durum varsa raporda belirtilir
•Tekstil Sapanlar için görsel olarak dikiş, bağlantı yeri vb kontroller. Yapılır
•Zincir Sapanlar için : Zincir bakla çapları ve boyutları kontrol edilir. Zincir bakla çapı %10 oranında incelmişse veya ölçülen bakla boyu standart ölçüsünden %5 oranında uzamışsa zincir ya da zincirlerin güvenli çalışamayacağını raporda belirtilir.
•Zincir Sapan üzerinde kanca mevcutsa vinç kanca kontrolündeki prosedür uygulanır.
•Çelik Sapanlar için: Vinç halat kontrolündeki prosedür uygulanır.-
MUAYENE ve DENEY METOTLARI
•TS 10201 ISO 3184 ( 09.04.2001 ) İstif makineleri – ulaştırma ve ayaklı tip – kararlılık deneyleri
•TS 10689 ( 02.02.1993 ) Paletli istifleyiciler ve yüksek kaldırma platformlu istif makineleri kararlılık deneyleri
• TS 10116 ( 08.04.1992 ) Kaldırma ve taşıma makineleri – Vinçler – Muayene ve Deney Metotları
Standartlarına uygun olarak yerine getirilmektedir.

VİNÇ Yük Kaldırma Deneyleri
Fonksiyon deneyi
Statik deneyler
Dinamik deneyler
Kararlılık deneyleri (Gerekli olduğu takdirde)
Fonksiyon Deneyi: Fonksiyon deneyinin amacı vinci test ağırlığı ile yüklemeden önce vinç üzerindeki bütün emniyet ve kumanda sistemlerinin çalışır durumda olduğunu kontrol etmek amacıyla yapılır.
Fonksiyon deneyi, vinç yüksüz durumda iken her bir hareket mekanizmasının izin verilen
hareket alanlarının başından sonuna kadar vinci çalıştırarak yapılır. Bu deney sırasında vincin bütün fonksiyonlarını yerine getirdiği kontrol edilmeli ve bu deney sonrasında diğer deneylere geçilmelidir.

Statik Deneyler: Statik deneylerin amacı vinç ve yapı elemanlarının yapı yeterliliğini kontrol etmek amacıyla yapılır. Deneyler sonucunda vinçte hiçbir çatlak, kalıcı biçim değişikliği, boya kalkması, vincin çalışma emniyetini etkileyecek bir durum ve bağlantılarda gevşeme veya hasar görülmemelidir.Statik deneyler, her bir kaldırma mekanizması için ve kaldırma mekanizmasının ortak operasyonları için, vincin ana elemanlarına en fazla, halat yükü eğilme momenti ve/veya eksenel kuvvetleri (hangisi geçerli ise ) uygulayacak konumlarda yapılmalıdır.Kademeli olarak arttırılarak uygulanan deney yükü, yerden 100 ile 200 mm kaldırılmalı ve en az 10 dakika süreyle asılı tutulmalıdır.
Statik Deney Yükü: Statik deney yükü İşçi Sağlığı İş Güvenliği tüzüğünde 1.5xP olarak belirtilirken bu yük TS’de
1.25xP olarak belirtilmektedir. Bunun uygulaması kontrol görevlisine bırakılmıştır.
Burada belirtilen P yükü;
-Mobil vinçler için; vincin ekipman ve aksesuarlar dahil kendi ağırlığı ile kaldırma mekanizması üzerindeki yüktür.
-Diğer vinçler için; tasarım kaldırma kapasitesidir. Tasarım kaldırma kapasitesi, vincin işletme sırasındaki kaldırma ekipmanlarını kapsamaz.
Dinamik Deneyler: Dinamik deneyler özellikle vinç mekanizması ve frenlerin emniyetli işlerliğini kontrol etmek amacıyla yapılır. Deney sonucunda, ilgili elemanların görevlerini yerine getirdiği tespit edilmeli ve deneylerden hemen sonra yapılan gözle muayenede mekanizmalarda ve yapı elemanlarında hasar, bağlantılarda gevşeme ve bozulma görülmemelidir.
Dinamik deneyler vincin her hareketi için ayrı ayrı veya önceden belirtilmek şartı ile vincin ortak bütün hareketleri için mekanizmalara en fazla yük uygulayacak konumlarda yapılmalıdır.
Deneyler, hareketin tüm sınırları boyunca her hareketin defalarca durdurulmasını ve çalıştırılmasını kapsamalı ve ilgili çalışma çevriminde kontrol görevlisinin belirlediği süreyle devam etmelidir. Deneyler, yük havada asılı iken de yapılmalı ve bu durumda yük geri kaçmamalıdır.
Dinamik Deney Yükü: Dinamik deney yükü ( aksi belirtilmedikçe ) ilgili TS’na göre 1.1xP olmalıdır.
Kararlılık Deneyleri: Kararlılık deneyleri, vincin kararlılığını kontrol etmek amacıyla yapılır. Deney sırasında, kanca statik olarak yüklendiğinde vinç devrilmemelidir. Kararlılık deneyleri, belirlenmiş çalışma alanlarında ve kararlılığın en az olduğu konumlarda yapılır. Eğer değişik konum veya çalışma alanları için değişik yükler belirtilmiş ise kararlılık deneyleri bu konum yüklere uygun biçimde yapılmalıdır. Mobil vinçler dışındaki vinçler için kararlılık deneyleri gerekmeyebilir.
Kararlılık deney yükü hesabı TS 10116 sayfa 4 de detayları ile anlatılmıştır.

CARASKAL Fonksiyon Deneyi ve Uygulaması:
Fonksiyon deneyi; vinçlerde belirtilen nedenlerden dolayı yapılır. Caraskal yüksüz durumda iken;
•Yük ve tahrik zincirlerinin hareketlerini,
•Yük ve tahrik zincirlerinin, yük ve tahrik çarkları ile eş çalıştığını,
•Yük çarkının kilidinin çalıştığını, kontrol ediniz.
Statik Deney ve Uygulanması
Statik deney; caraskal ve taşıyıcı elemanın (kiriş, profil vb.) yapısal yeterliliğini kontrol etmek için yapılır. Deney sonucunda kalıcı biçim değişikliği, bağlantı elemanlarında çözülme gibi çalışma güvenliğini etkileyecek hasarların olmadığı kontrol edilir. Statik deney; kaldırma işlemi yapan caraskalın elemanlarına en fazla zincir yükü uygulanarak yapılmalıdır. Uygulanan deney yükü, yerden 100 mm ile 200 mm kaldırılarak 10 dakikadan az olmamak koşulu ile askıda bekletilir.
Statik deney yükü kaldırma kapasitesinin 1.5 katı ile (İşçi Sağlığı İş Güvenliği Tüzüğü) gerçekleştirilmelidir. Türk Standartlarında bu yük 1.25 katı olarak verilmektedir.
PLATFROM Statik ve Dinamik Deney Uygulaması
Fonksiyon deneyi; vinçlerde belirtilen nedenlerden dolayı yapılır. Platform yüksüz durumda iken;
•Kaldırma sisteminin ve frenlerinin kontrolü
•Hareket sisteminin ve frenlerinin kontrolü
Platformun yük testi ile aşırı yük sivicinin çalışır durumda olduğu kontrol edilir. Yük altında platformun kaldırma ve hareket sistemleri, frenleri kontrol edilir.
SAPAN Statik Deney ve Uygulaması
Sapanın yapısal yeterliliğini kontrol etmek amacıyla yapılır. Deney sonucunda kalıcı bir biçim değişikliği, deformasyon olmadığı kontrol edilir.
Statik deney yükü kaldırma kapasitesinin 1.5 katı ile (İşçi Sağlığı İş Güvenliği Tüzüğü) gerçekleştirilmelidir. Türk Standartlarında bu yük 1.25 katı olarak verilmektedir.