BT Corporate - шаблон joomla Оригами

UAC Mühendislik

Numune Alma

Font Size

SCREEN

Profile

Layout

Menu Style

Cpanel
numune alma

Sulardan Kimyasal Analizler için Numune Alma
İçme suyunun fiziksel, kimyasal, bakteriyolojik özelliklerinin tayininde güvenilir sonuçların eldesin de uygulanan analiz tekniği kadar su numunelerinin de uygun yöntemle alınması gereklidir. İçme sularının normal kimyasal analizi için 2 lt su yeterlidir. Ancak bazı özel elementlerin analizi gerekiyorsa alınacak numunenin miktarı artırılacaktır. Ruhsata esas analizler için 5 litre su gereklidir.

Numuneler kokusuz ve kimyasal olarak temiz camdan yapılmış olan şişelere alınmalıdır. Ancak bazı elementlerin analizi için numunelerin polietilen şişelere alınması önerilir. Numune alma şişeleri numune su ile hava kalmayacak şekilde kapağa kadar doldurarak ağızları sağlam şekilde kapatılmalıdır. Şayet kirlilik olduğu tahmin ediliyorsa kral suyu ile yıkanmalıdır.(3 HCl + 1 HNO3) Daha sonra numune alınacak su ile şişeler en az 3 kez çalkalanmalıdır. Su numunesindeki iyonların kararlılığının korunması yönünden bazı koruyucuların ilavesi gereklidir. Bu koruyucular ileride toplu olarak verilecektir.
Uygun yöntemlerle alınan su numuneleri bekletilmeden laboratuara gönderilir. Sıcaklık ölçümü, pH, oksijen, karbondioksit, H2S karbonat, bikarbonat gibi iyon ve moleküllerin tayini ise kaynak başında yapılmalıdır. Laboratuara ulaşma zamanı uzadıkça pH, alkalilik ve karbondioksit arasında var olan dengenin değişmesi ile sudaki CaCO3 çökebilir, bu durumda suyun toplam sertliği ve kalsiyum miktarının azalmasına neden olur.
Yine mikrobiyolojik aktivite, nitrat, nitrit ve amonyak arasındaki dengenin değişmesine, biyolojik oksijen ihtiyacı ve fenollerin azalmasına veya sülfatın sülfür haline indirgenmesine neden olur. Bakiye klor, klorür haline, sülfür iyonu, sülf it iyonu haline, ferro demir (Fe++), Fe(OH)3 haline, iyodür iyot(I2) ve siyan it de siyanür haline yükseltgenerek çözeltiden ayrılabilir. Suyun kalitesini oluşturan renk, koku, bulanıklık değişebilir.

Numune şişelerin hazırlanması (kimyasal ve bakteriyolojik)

  1. Klorsuz numuneler için: Şişenin kimyasal temizliğine dikkat edilerek (gerekirse kral suyuyla yıkanarak) numune alınır.
  2. Klorlu numuneler için: Sudaki klorun etkisini gidermek için numune alınacak şişelere aşağıda açıklandığı gibi tiyosülfat ilave edilir.
    1. % l,5 Sodyum tiyosülfat çözeltisinden (l, gr sodyum tiyosülfat Na2S2O3 , 100 ml damıtık su ile çözülür,120°C de ve 15 dakika süre ile steril edilir) 100 ml lik şişelere 0,5 ml konulur veya,
    2. Kaplar 180°C de l saat steril edilmelidir. Kahverengi veya nötr camdan yapılmış olmalıdır. Alınan su numunesi klorlu ise bakteriler üzerindeki etkisini gidermek için her 125 ml lik kap için 0,1 ml % lik sodyum tiyosülfat numunesi ilave edilmelidir. Şişelerin ağızları steril cam veya mantar, kauçuk tıpa ile kapatılır. Veya ,
    3. Şişelere çözelti yerine 0,02-0,05 gr kadar kuru tiyosülfat ilave edilir ve yukarıdaki gibi steril edilir, iv) 0,02-0,03 gr toz tiyosülfat konulmuş cam kapaklı şişeler 15 dakika 180 oC de tutularak steril edilir.

Kaynaklardan Su Numunesi Alınması: Debisi az olan kaynaklarda suyun çıkış noktasına temiz bir büz veya demir boru yerleştirilir. Kaynağın debisi fazla ise göllenme varsa kaynağın gözeneklerinden birisi iyice temizlenmiş sivri uçlu ve ucundan itibaren birkaç cm lik kısımda delikler bulunan yeter uzunlukta demir bir boru saptanır. Borudan en az 6 saat su akıtıldıktan sonra numune alınır. Numune alma noktası doğrudan ana pompaya bağlanmış bir musluktur. Numune alma musluğu bağlantılı ve ısı yoluyla sterilizasyona uygun olmalıdır. Numune borusunun materyali test ihtiyaçlarına göre dikkatlice seçilmelidir. Örneğin bakır borular, sudaki bakır konsantrasyonunun artışına ve bakteri miktarının azalmasına sebep olabilir. (Demir veya cam tercih edilmelidir.) Numune musluktan doğrudan muhafaza kabına çekilir. Numune muhafaza kabı musluğun hemen altında, doğrudan temas etmeyecek ve bağlantısı olmayacak şekilde yerleştirilmelidir. Şayet alınan numune gazlı bir su ise (madensuyu gibi) en önemli nokta şişe içerisinde hiç hava kalmayacak şekilde tamamen su ile dolması ve taşırarak kapağının kapatılmasına dikkat edilmesidir.
Göller ve Akarsulardan Su Numunesi Alınması: Numune şişesi göl veya akarsuyunun kıyısından en az l metre uzaktan ağzı açık olarak ve baş aşağı suya sokularak alınır. Şişe su yüzeyinden 50 cm kadar derinlikten ters çevrilerek doldurulur. Yüzey özelliklerinin anlaşılması isteniyorsa numune yüzeyden alınır. Belirli derinlik numunelerinin alınmasında özel numune alma aletleri kullanılır.
Adi Kuyular, Borulu Kuyular Ve Drenajlardan Su Numunesi Alınması: Kuyuların boru ve tulumbaları 10 mg/lt aktif klor kapsayan klorlu su ile dezenfekte edilir. Numune almadan önce mümkün olan en uzun sürede (6 - 48 saat) pompalamak gerekir.
Şehir Şebekelerinden Su Numunesi Alınması: Şebekeye ait kaptajdan, dağıtım depolarının çıkış borularından, tasfiye tesislerinin giriş ve çıkışlarından ve musluklarından usulüne uygun alınmalıdır.
Numunelerin Saklanması ve Korunması: Su numunelerine yapılacak kimyasal analizden önce numunenin laboratuara ulaşımı gibi nedenle bekletilmesi gerekebilecektir. Bu durumda sudaki iyonların kimyasal dengelerinin değişmemesi için numunenin korunması gerekecektir. Bu tür işlem görmüş numunelere uygulanan işlem etiketi üzerine de mutlaka yazılmalıdır.

Sulardan Bakteriyolojik Numune Alma Yöntemleri:
Çeşmelerden Numune Alma: Çeşmenin musluk çevresi alkol ile iyice silinir ve yakılır. Çeşmeden yarım saat kadar kuvvetle su akıtılır, suyun klorlu veya klorsuz olmasına göre seçilen numune şişesi üzerindeki kağıt ucundan tutularak açılır, şişe ağzı dipten tutularak yeniden alevden geçirilir. Şişe içerisinde hava kalmayacak şekilde numune su ile doldurulur. (Aksi taktirde bakteriler suya karışarak jerm sayısını artırırlar)
Kaynaklardan Su Numunesi Alınması: Açık olan gözeye çevrede bulunabilecek hayvan dışkılarının bulaşmasını önlemek için iyice temizlenmiş, kaynatılmış ve yakılmış demir veya cam boru gözeye veya gözenin l metre çevresine batırılarak, bir gece borudan su akıtılır ve yukarıdaki yöntemle numune alınır.
Dere - Göl ve Nehirden Numune Alınması: Numune, sahilden l m uzaklıktan alınmalıdır. Numunenin göl veya akarsuyun belirli bir derinliğinden alınması isteniyorsa el yıkanıp alkollendikten sonra numune şişesi baş aşağı çevrilerek istenilen derinliğe kadar batırılır ve ağzı yukarı çevrilerek numune su doldurulur.
Kaptaj, Depo, Drenaj ve Sarnıçtan Numune Alınması: Eller iyice yıkandıktan sonra el ve numune şişesi alkollü pamukla silinir. Şişenin boynuna alkole batırılmış bir cisim bağlanır. Şişenin ağzı alevden geçirilir. Numune alınacak yere kadar şişe daldırılır ve doldurulur. Alev altında kapatılır.
Adi veya Tulumbalı Kuyulardan Numune Alınması: Yeni açılmış borulu kuyularda tulumba ve borular en az 10 mg/lt aktif klor bulunan suyla dezenfekte edilmeli ve en az 48 saatlik bir pompalamadan sonra çeşmelere uygulanan yöntemle numune alınır. Numunenin buz içinde veya olabilecek en düşük ısıda (40C den fazla olmamalıdır) en geç 6 saat içerisinde laboratuara ulaştırılması gerekir. Mikrobiyolojik analiz yapılacak numuneler kesinlikle dondurulmamalıdır. 6 saati geçmiş, normal sıcaklıkta tutulmuş ve içinde hava boşluğu bulunan sulara jerm sayımı yapılmaz.
Basınç Altındaki Hatlardan Numune Alınması: Basınç altındaki hatlardan numune alınırken, katı parçacıkların ve gaz kabarcıklarının giderilmesi için akım hızının 500 ml/dakika dan az olmamasına dikkat edilmelidir. Ancak bazı özel durumlar örneğin basıncın azalması nedeniyle çözünmüş gazların açığa çıkması numune etiketinde ve numune alma raporunda belirtilmelidir. Yüksek sıcaklıkta alınan numuneler, uygun bir soğutma helezonundan geçirilerek toplanmalıdır.
Vanalar ve Kör Tapalardan Numune Alınması: Vanalardan veya kör tapalardan numune alınırken, iyice yıkanmış bir cam tüp veya kükürt içermeyen lastikten yapılmış bir boru kullanılmalı ve boru, numune alma şişesinin dibine değinceye kadar daldırılmalıdır. Bundan sonra numune alınacak kap hacminin en az 10 katına eşit hacimde suyun kaptan taşarak akması sağlanmalı ve sonra numune alınmalıdır.
Buhar Üreticilerinden Numune Alma: Buhar üreticilerinden numune alınırken, alınan numunenin yoğunlaşmış buharla seyrelmemesine veya püsküren buharla yoğunlaşmamasına dikkat edilmeli ve alınan numuneler uygun bir soğutma helezonundan geçirilerek toplanmalıdır. Numune alınmadan önce, numune alınacak su akımı 37 oC nin altında soğutulmuş ve en az 500 ml/dak lık kesintisiz bir hızla akıyor olmalıdır.

GIDA VE GIDA AMBALAJLARINDAN NUMUNE ALMA ESASLARI

  1. UAC MÜHENDİSLİK Muayenesi sırasında alınan numunelerin analizlerini kendi laboratuvarında ve/veya Anlaşmalı Taşeron Laboratuvarı yapar. UAC MÜHENDİSLİK ve Müşteri arasında yapılan sözleşmede belirtilen belirlenen analizler Laboratuvarlar’ da yapılır.
  2. Analiz ve şahit numunelerinin uygun koşullarda laboratuvarlara taşınması ile şahit numunenin gereği gibi muhafaza edilmesini sağlamak için uygun koşullar UAC MÜHENDİSLİK tarafından temin edilir.
  3. Analizleri yapılmak üzere alınacak numuneler için Müşteri ve UAC MÜHENDİSLİK’ in anlaştığı ücretler ödenir.
  4. Numune alma, muhafaza, taşıma ve şahit numune ile ilgili özel mevzuatında düzenleme bulunması durumunda özel mevzuat hükümleri uygulanır.
  5. Numune alınması sırasında, “Numune Alma Tutanağı ve Etiketi" doldurularak analiz ve şahit numunesine iliştirilir. Bu tutanaktan bir nüsha UAC MÜHENDİSLİK’ de saklanır.
  6. Numune alımında numunenin sıcaklık değeri kontrol edilir. Kontrol sırasında numunenin ölçülebilen diğer parametreleri de (pH, su aktivitesi, kızartma yağı polar madde miktarı vb.) ölçülerek değerlendirilir ve kayıt altına alınır. Analiz ve şahit için alınan numuneler, kapalı ambalajda ve orijinal ambalajının bozulmaması gerekiyorsa, numuneye zarar vermeyecek şekilde infrared termometre vasıtasıyla yüzey sıcaklığı ölçümü yapılarak kayıt altına alınır. Dökme ürünlerden numune alımında ise numuneye zarar vermeyecek şekilde daldırma ya da infrared termometre kullanılarak sıcaklık ölçümü yapılır ve kayıt altına alınır.
  7. Numuneler, tekniğine uygun olarak numune alma ekipmanına konulur. Numunenin zarar görmemesi için azami güvenlik sağlanır. Numune miktarının numune alma ekipmanlarına sığmaması durumunda ise gerekli numune güvenliği tedbirleri uygun bir numune ambalajına konulur.
  8. Numune sıcaklığı ölçümleri özellikle et, süt, kanatlı ürünleri ve dondurulmuş gıdalar gibi riskli ürünler için önem taşımaktadır. Numunelerin muhafazası ve taşınması sırasında etiketinde belirtilen hususlara uyulması gerekmektedir.
  9. Numunenin nem değerinin ya da ortam bağıl neminin numuneyi veya analiz yöntemini etkilemesi halinde, numune sıcaklık ölçümlerinin yanında gerektiğinde numunenin nem ölçümü ya da ortam bağıl nem değeri ölçümü yapılarak kayıt altına alınır.
  10. Numunelerde uygunluğun değerlendirilmesi açısından Müşteri ve UAC MÜHENDİSLİK arasında yapılan sözleşmede belirtilmiş ise analizler istenir. Laboratuvar’ a da hangi analizlerin istendiği belirtilir. Bu amaçla denetim öncesinde gidilecek gıda işletmesi ve ürünleri hakkında bilgi edinilir. Sözleşmede analiz belirtilmiş ise analiz için numune alımına yönelik gerekli hazırlık yapılır.
  11. Numune alınmış ise alınan numune yukarıda belirtilen hususlara uygun şekilde Laboratuvar’ a teslim edilir.
  12. Numunenin laboratuvarda yapılan muayene ve analiz sonucu UAC MÜHENDİSLİK tarafından alınır, Müşteriye, UAC MÜHENDİSLİK Muayene Raporunda da belirtilerek nihai rapor verilir.
  13. Numunenin alınması, muhafaza edilmesi ve analize gönderilmesi tekniklerine hakim muayene personeli tarafından yada numune alımı konularında eğitim almış yetkin personel tarafından yapılır.
  14. Kalan raf ömrü yedi günden az olan gıda numunelerinde, mikrobiyolojik incelemeler ve ürün miktarının şahit numunenin analizinin yapılabilmesi için yetersiz olduğu durumlarda bir takım numune alınır.

Yukarıda sayılan durumlarda özellikle mikrobiyolojik incelemelerde numune alma, muhafaza ve laboratuvara gönderme aşamalarında alınan numunenin muhafaza koşulları göz önünde bulundurularak sıcaklık takibine özen gösterilmesi gerekmektedir.

Sözleşmede analiz belirtilmiş ise kontrole tabi üründen numune alınır.

Raf ömrü kısa olan numuneler için UAC MÜHENDİSLİK Laboratuvarı ve/veya anlaşmalı Taşeron Laboratuvar uyarılarak numunenin acil analiz etmesi istenir.

Numune miktarı: Numune alınması gereken durumlarda ISO/TR 8550-1-EQV Muayene ve deney için numune alma metotları - Partilerde farklı birimlerin muayenesinde kabul için numune alma sistemlerinin seçimi ve kullanılması için genel kılavuz - Bölüm 1 : Kabul için numune alma standardı, ISO/TR 8550-2-EQV Muayene ve deney için numune alma metotları - partilerde farklı birimlerin muayenesinde kabul için numune alma sistemlerinin seçimi ve kullanılması için genel kılavuz - bölüm 2: nitel özelliklere göre numune alma standardı ve ISO/TR 8550-2-EQV Muayene ve deney için numune alma metotları - Partilerde farklı birimlerin muayenesinde kabul için numune alma sistemlerinin seçimi ve kullanılması için genel kılavuz - Bölüm 3: Ölçülebilen özelliklere göre numune alma standardına uygun olarak, yoksa incelenen partiyi temsil edecek şekilde laboratuvar analizleri için yeterli miktarda numune alınır.

Numune alma işlemi

  1. Büyük ambalajlardan numune alınırken bütün kitleyi temsil edecek nitelikte, homojen olarak numune alınır.
  2. Dökme haldeki bir ürünün aktarılması/boşaltılması sırasında, tank, tanker vb. büyük kaplardan veya ürünün akışından numune alınacaksa, ilk numuneler ürün bir miktar akıtıldıktan sonra, mümkün olduğu kadar yığının çok yerinden ve boşaltma hızına göre belli aralıklarla sondalarla alınır.
  3. Çuvallar içindeki ürünlerden, ürünün cinsine göre el küreği, silindirik veya konik sonda kullanılarak partiyi oluşturan çuvalların en az % 2’sinden ve her çuvalın alt, orta ve üst noktalarından paçal olarak numune alınır. Kapalı çuvallardan numune alınacaksa çuval sondaları kullanılır.
  4. Gerekli sayıda temsili numune elde edebilmek için, ilk numunelerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan paçal numune iyice karıştırılır ve analize yetecek miktarda numune alınır.
  5. Ambalajlı ve paketli ürünlerde analiz numunelerin son tüketim tarihi ve parti numaralarının aynı olmasına dikkat edilir.

Mikrobiyolojik analizler için numune alınması ve taşınması

  1. Ürün ambalajlanmış ise orijinal ambalajı bozulmadan numune alınabilir.
  2. Ürünün büyük ambalajlar içinde bulunması halinde aseptik kurallarına uyularak, ürünü temsil edecek şekilde ambalajın değişik bölgelerinden numune alınır.
  3. Ürün sıvı ise steril araçla ürünün iyice karışması sağlandıktan sonra aseptik koşullarda numune alınır.
  4. Numunenin konulacağı kaplar, ürün özelliğine uygun olarak ve aseptik koşullarda numune almayı kolaylaştıracak, taşımada sorun yaratmayacak ve numuneyi bulaşmaya karşı koruyacak şekil ve özellikte olmalıdır.
  5. Numune alımında kullanılan bıçak, bisturi, sonda v.b. aletler ve numune konulacak kaplar sterilize edilebilir malzemeden yapılmış olmalıdır (cam, kavanoz, çelik kap, yetkili makam tarafından izin alınmış plastik kap, spatül, pipet, maşa, kaşık, kepçe v.b.) ve her kullanım öncesinde sterilize edilmelidir.
  6. Numune alımında kullanılan bıçak, sonda v.b. aletler alkole daldırılarak yakılmak suretiyle sterilize edilir. Bunun için küçük bir ispirto ocağı veya ucunda pamuk sarılı bir çubuk kullanılabilir.
  7. Büyük ambalajlar içinden numune alınması halinde, ambalajın cinsine uygun şekilde ambalajın açılacağı kısım uygun yöntemle (%70’lik alkol, kimyasal madde veya alevle vb.) sterilize edilmelidir.
  8. Numuneler kap içerisine konurken kapaklarının kırk beş (45) derecelik eğimle açılması ve numune konduktan sonra derhal sıkı bir şekilde kapatılması gerekmektedir. Bu işlemler aseptik koşullarda yapılırken alkol veya ispirto ocağı kullanılır.
  9. Numune alma aşamasında, havadan bulaşmaya neden olabilecek hava akımı, insan hareketi gibi hususların bulunmamasına dikkat edilir.
  10. Numune bir boru veya musluktan alınacaksa, boru veya musluğun akış ağzı alkolle yıkanır ve bir miktar ürün akıtıldıktan sonra numune alınır. Ayrıca numune belli zaman aralıkları ile akıştan toplanır.
  11. Numunelerin laboratuvara taşınmasında ürünün etiket bilgilerinde yer alan muhafaza koşullarına ve/veya ürün özelliğine göre uygun önlemler alınır ve son tüketim tarihi de dikkate alınarak en kısa sürede belirlenen laboratuvara ulaştırılır.
  12. Eğer ürün kuru ve orijinal poşeti içinde ise rutubetten korunmalı ve poşetin zarar görmemesine özen gösterilmelidir.

Gıda ambalaj materyalleri ile ilgili numune alma esasları
Analizi yapılmak üzere alınacak gıda ambalaj numunesinde;

  1. Kullanılan hammaddelerin ticari, kimyasal adları ve ambalaj materyalinin temas edeceği gıdanın türü ve ambalaj materyalinde kullanılan boyaların uluslararası boya indeks isim ve numaraları belirtilmek üzere migrasyon analizi için en az 1 m2 veya 1 m2’ye tekabül edecek sayıda diğer analizler için ise analize yetecek miktarda numune alınır.
  2. Numune alımlarında; yapılacak analizin amacına uygun, yapı tayini analizi haricinde diğer analizler için bitmiş nihai üründen, migrasyon analizi için mümkün olduğunca düzgün yüzeylerden ve boya geçirgenliği analizi için kullanılan tüm boyaları temsil edecek şekilde numune alınır.
  3. Numunelerin aynı hammaddeden ve aynı ambalaj katkılarıyla üretilmiş olmasına dikkat edilmelidir.

Numune alma sonrasında yapılacak işlemler
Analiz öncesi numunenin muhafazası;

  1. Muayene personeli tarafından alınan numuneler, özelliklerine göre uygun şartlarda taşınır. Alınan numuneler, tekniğine uygun olarak numune muhafaza odalarında saklanır.
  2. Numune muhafaza odalarında, numuneler uygun sıcaklık ve ortam koşullarında muhafaza edilir. Numuneler Laboratuvarlar tarafından kayıt altında tutulur.
  3. Muayene ve numune alımında kullanılan alet ve ekipmanın kullanımı, bakımı, onarımı ve kalibrasyonu ile ilgili prosedürler oluşturulmuştur.
  4. Analiz numunelerin izlenebilirliği ve kayıtları, Numune Alma Tutanakları ve Etiketleri ile yapılır.