BT Corporate - шаблон joomla Оригами

UAC Mühendislik

İş Yeri Ortamı Aydınlatma Ölçümü

Font Size

SCREEN

Profile

Layout

Menu Style

Cpanel

Aydınlatma

İşyerlerinde güvenli bir çalışma ortamı sağlanmasında, görsel işlerin kolaylıkla yapılmasında
ve uygun bir görüş alanı oluşturulmasında en önemli faktörlerden biri aydınlatmadır.


Aydınlatma Kriterleri
1.Aydınlatma Şiddeti (Illuminance): Bir yüzeye düşen ışık miktarına aydınlatma şiddeti
denir. Aydınlatma şiddetinin birimi lükstür.

Aydınlatma şiddeti açık havada gündüzleri 2.000-100.000 lüks arasında, geceleri ise 50-500
lüks arasında değişmektedir.
TS EN 12464 nolu “Işık ve Işıklandırma -İş Mahallerinin Aydınlatılması - Bölüm 1: Kapalı
Alandakiİş Mahalleri” standarttında belirtilen işyerlerindeki bazı alanlarda ve işlerde gerekli
aydınlatma şiddeti değerleri aşağıdaki tabloda verilmektedir. Tablo 1.İşyerlerinde bazı alanlarda ve işlerde gerekli aydınlatma şiddeti değerleri

- KORİDORLAR VE DEPOLAMA ALANLARI 100 LÜKS
- OFİS ÇALIŞMALARI 500 LÜKS
- YÜZEY HAZIRLAMA VE BOYAMA 750 LÜKS
- MONTAJ, KALİTE KONTROL VE RENK KONTROLÜ 1000 LÜKS

2. Lüminesans: Lüminesans bir yüzey tarafından yansıyan ya da emilen ışık miktarıdır.

3. Yansıtma oranı (Reflectance): Farklı yüzeyler gelen ışığı farklı büyüklülerde absorbe
eder. Koyu renk bir yüzey açık renk bir yüzeye göre daha fazla ışık absorbe eder, yani daha az
ışık yansıtır. Yansıtma oranı yansıyan ışığın gelen ışığa oranıdır. Aydınlık şiddeti ve
lüminesans değerleri ile yansıtma oranı hesaplanabilir.
Yansıtma oranı (%)= (Lüminesans/Aydınlatma Şiddeti)* ? * 100
Aydınlanma dağılımında etkili olan yüzeylerin yansıma oranları TS EN 12464 nolu standartta
verilmiştir.

4. Doğrudan ve Dolaylı Aydınlatma (Direct – Indirect Lighting): Doğrudan aydınlatma bir
yüzeyin bir kaynaktan düz bir hat üzerinde gelen ışık ışınları ile aydınlatılmasıdır. Doğrudan
aydınlatma lokal olarak yüksek lüminesans oluşturmakla birlikte ışığın geliş yönünde bulunan
nesnelerin arkasında koyu gölgeler oluşturmaktadır. Çok yüksek lüminesans gözde kamaşma
(glare) yaratır, rahatsızlık vericidir.
Dolaylı aydınlatma ışık akısının en az %90’nını tavana veya duvarlara dağıtan ve bu
yüzeylerden geri yansıyan ışık ile aydınlatmadır. Enerji verimliliği açısından duvarları ve
tavanın açık renklere boyanmış olması gerekmektedir. Dolaylı aydınlatmada dağınık ışık
oluşmakta ve gölgeler oluşmamaktadır. Genelde yüksek aydınlatma şiddeti yaratarak
kamaşma riskini en aza indirir ancak ofislerdeki parlak duvar ve tavanlar ekranlar yüzeyinde
yansımaya neden olarak “rölatif” kamaşma oluşturabilir.
İşyerindeki kapalı ortamlarda doğrudan ve dolaylı ışığın iyi dengelenmiş olması
gerekmektedir.

5. Göz Kamaşması: Göz kamaşması doğrudan (dolaysız) veya yansıyarak (dolaylı) gelen
ışıktan kaynaklanabilir. Dolaysız göz kamaşması (glare) ışık kaynağına direkt bakıldığında
oluşur ve yapılan görsel çalışma önemli ölçüde olumsuz olarak etkilenir. Dolaylı göz
kamaşması (flicker) çok güçlü yansıtıcı yüzeylerden ışığın yansıması sonucu oluşur ve
yapılan işi olumsuz etkiler. Bu nedenle işyerlerinde göz kamaşmasına neden olacak durumlar
azaltılmalıdır. Göz kamaşmasını önlemek için ışık kaynağının önüne perdeleme düzenekleri
yerleştirilebilir.

6.Işığın Renk Sıcaklığı (Colour Appearance): Işığın renk sıcaklığı, bir ışık kaynağından
yayılan görünür ışıktır. Işığın renk sıcaklığı sıcak, orta ve soğuk olarak üçe ayrılmaktadır.
Işığın tayfsal kompozisyonu göz önüne alındığında “sıcak” ışık daha fazla kırmızı ışık
bileşenlerinden oluşmaktadır ve birçok insan tarafından huzurlu ve konforlu bulunmaktadır.
“Orta” ışık tayfsal kompozisyonda daha az kırmızı ışık bileşenlerinden oluşmakta ve daha
soğuk ve beyaz görünmektedir. “Soğuk” ışık tayfsal kompozisyonda en az kırmızı ışık
bileşeni içeren ışıktır ve 1000 lüksün altında çok soğuk ve rahatsız edici gözükmektedir.
Işığın renk sıcaklığı seçimi daha çok psikolojik ve estetik bir konudur. TS EN 12464 nolu
standartta ışığın rengi, rengin sıcaklığı ile tanımlanmıştır.
7. Renk Yansıtma (Colour Rendering): Bir lambanın renk yansıtma indeksi çevrenin,
nesnelerin ve insan derisinin ne kadar doğal ve doğru bir şekilde betimlendiğini
göstermektedir. Renk yansıtma indeksinin mümkün olan en yüksek değeri 100’dür ve renk
yansıtma kalitesi azaldıkça azalmaktadır.
8. Gün ışığı (Daylight): İşyerlerinde gün ışığından mümkün olduğu ölçüde faydalanmak
gerekmektedir. Gün ışığının insanlar üzerinde birçok olumlu etkisi bulunmaktadır. Gün ışığı yapay aydınlatmaya göre daha iyi renk yansıtmaya sahiptir. Gün ışığının seviyesi ve
tayfsal kompozisyonu da gün içinde değiştiğinden bu dinamik yapının çalışanları canlandırıcı
bir etkisi vardır. Ayrıca gün ışığından kaynaklanan doğrudan göz kamaşması yapay ışığa göre
daha az rahatsız edicidir. Ancak gün ışığının tüm işyerlerinde ve tüm zamanlarda yeterli
miktarda olmaması nedeniyle işyerlerindeki aydınlatmanın uygun olarak seçilmiş yapay ışık
ile desteklenmesi gerekmektedir.

İşyerlerinde aydınlatmanın uygun bir şekilde sağlanıp sağlanmadığının belirlenmesi için
aşağıdaki parametreler göz önüne alınmalıdır;
• Çalışma alanındaki aydınlatma şiddeti seviyesi,
• Çalışma alanında bulunan parlak yüzeylerin dağılımı,
• İş ekipmanlarının ve çalışan nesnelerin büyüklüğü,
• İşyeri ortamında bulunan nesnelerden ışığın ne kadar yansıdığı,
• İşyerindeki nesneler ve çevresindeki alan/arka plan arasındaki kontrast oranı,
• Çalışma ortamında görülmesi gereken nesnelerin ne kadar zamanda fark edildiği,
• Çalışanın yaşı.